İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk: başvuru, toplantı ve tutanak

İşçi ve işveren alacakları ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulur. Bu sayfa, kapsamı, görüşmenin nasıl yürüdüğünü ve sonucunu 7036 ve 6325 sayılı kanunlara göre özetler.

Hangi uyuşmazlıklarda zorunlu?

Kanuna, bireysel iş sözleşmesine veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi ya da işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m.3/1).

İş kazası veya meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında bu şart aranmaz (m.3/3).

İş hukukunda zorunlu arabuluculuk

Görüşme nasıl yürür?

Başvuru: Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır (m.3/5).
Arabulucunun belirlenmesi: Arabulucuyu listeden büro belirler. Taraflar listedeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o arabulucu görevlendirilir (m.3/6).
Süre: Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir (m.3/10).
Katılım: Taraflar görüşmelere bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir (m.3/18).
Gizlilik: Arabulucu, taraflar ve görüşmelere katılanlar, aksi kararlaştırılmadıkça süreçte edinilen bilgi ve belgeleri gizli tutar (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m.4).

Anlaşma olursa, olmazsa

Anlaşma: Tarafların, avukatlarının ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge sayılır. Üzerinde anlaşılan konularda taraflar dava açamaz (6325, m.18).
Anlaşmama: Arabulucu son tutanağı düzenler. Davacı bu tutanağın aslını veya arabulucunun onayladığı örneğini dava dilekçesine ekler (7036, m.3/2 ve m.3/11).
Süreler: Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez (7036, m.3/17).

İhtiyari arabuluculuk

Zorunlu olmayan uyuşmazlıklarda da taraflar, dava açılmadan önce veya dava sürerken arabulucuya başvurma konusunda anlaşabilir (6325, m.13).

Arabulucu sicili

Av. Mustafa Çinkılıç, Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı’nın arabulucular siciline 6379 sicil numarasıyla kayıtlıdır; kayıtta komisyon olarak Adana yazılıdır.

Sicile kayıtlı olanlar arabulucu unvanını kullanabilir (6325, m.6). Bir uyuşmazlıkta arabuluculuk yapan kişi, o uyuşmazlıkla ilgili davada sonradan taraflardan birinin avukatı olamaz (6325, m.9).